W różnorakich gałęziach przemysłu wykorzystuje się urządzenia, o których przeciętny człowiek nigdy nawet nie słyszał. Jest tak przede wszystkim iż dostosowane są one do konkretnych i wyspecjalizowanych zadań, a w momencie jeśli nie mamy z nimi bezpośredniej styczności w miejscu pracy to w codziennych obowiązkach i życiu nie są nam raczej potrzebne. Przykładem takowego urządzenia będzie z całą pewnością ultradźwiękowa myjka.

Głównym celem tego urządzenia, jak z resztą wskazuje sama nazwa, jest mycie powierzchni – przede wszystkim tych o małych gabarytach i nietypowych kształtach. Myjki ultradźwiękowe znajdują zastosowanie praktycznie w każdej gałęzi przemysłu, a oprócz tego także w medycynie i elektronice, ogólnie mówiąc wszędzie tam gdzie podstawowym wymogiem jest zachowanie całkowitej czystości oraz sterylności poszczególnych elementów. Myjki ultradźwiękowe posiadają jednak wiele innych zalet oprócz dokładnego i szybkiego oczyszczania danych powierzchni – dodatkowo pozwalają one na przyśpieszenie poszczególnych procesów chemicznych. W przypadku specyficznych materiałów (przede wszystkim stali i metalu) myjki takowe dbają o ich regularną konserwację i wpływają na o wiele dłuższą wytrzymałość.

Czytaj dalej »

Należy stosować się do poniższych zaleceń w celu uniknięcia powstawania wewnętrznych naprężeń między naczyniem a spiekiem, prowadzących w rezultacie do uszkodzenia filtru.
1. Nie dopuszczać do nagłych zmian temperatury i nierównomiernego nagrzewania. Filtry szklane, lejki filtracyjne i inna aparaty do filtracji z płytkami o średnicy powyżej 20 mm przeznaczone do suszenia i sterylizacji należy wkładać do chłodnej suszarki/sterylizatora.
2. Szybkość ogrzewania i chłodzenia nie powinna przekraczać 8 °C/min.
3. W przypadku filtracji gorących substancji, aparaturę filtracyjną należy powoli ogrzewać w suszarce do odpowiedniej temperatury.
4. Mokry zestaw filtracyjny suszyć początkowo około 1 h w temp. 80 °C, po tym czasie można zwiększyć grzanie do standardowej temperatury suszenia.
5. Maksymalna dopuszczalna temperatura pracy to 450 °C.

W suszarce bądź w sterylizatorze aparat do filtracji powinien być ustawiony, w miarę możliwości, do góry dnem. Takie umiejscowienie aparatu na perforowanej półce suszarki zapewnia swobodną cyrkulację powietrza wewnątrz naczynia. W przypadku, gdy istnieje konieczność ustawienia aparatu w pozycji innej niż zalecana, należy unikać miejscowego przegrzania, szczególnie punktów łączenia spieku z naczyniem.

W takiej sytuacji odpowiednią ochronę zapewni materiał izolacyjny umieszczony w miejscu styku aparatu z komorą suszarki.
Po zakończeniu suszenia/sterylizacji naczynie filtracyjne powinno pozostać w urządzeniu do momentu schłodzenia.

Czyszczenie nowego szkła ze spiekiem
Nowy aparat ze szklanym spiekiem, przed pierwszym użyciem, należy przepłukać pod odpowiednią próżnią gorącym kwasem chlorowodorowym, a następnie kilka razy wodą destylowaną. Pozwoli to usunąć drobne zanieczyszczenia i drobiny szkła. Metoda ta może być używana jedynie do czyszczenia filtra, nie należy jej natomiast używać w przypadku filtracji preparatywnej i analitycznej.

Czyszczenie mechaniczne
Uwaga:
- Filtry szklane należy czyścić zawsze bezpośrednio po użyciu.
- Nie stosować ostrych przedmiotów do usuwania filtratu z powierzchni spieku.
Jeśli żadne cząstki nie utkwiły wewnątrz porów wystarczy jedynie dokładnie spłukać filtr wodą z kranu bądź tryskawki. Można również zastosować szczotkę bądź gąbkę do czyszczenia powierzchni spieku.
W sytuacji, gdy doszło do zatkania porów, konieczne jest przepłukanie spieku w przeciwprądzie. W przypadku spieków o porowatości od 0 do 2 czyszczenie wykonuje się w prosty sposób, przemywając bieżącą wodą np. przez bezpośrednie podłączenie gumowego węża do kranu i nóżki lejka filtracyjnego. Ciśnienie wody nie może wówczas przekroczyć 1 bar. Dla filtrów o porowatości 3, 4 i 5 osadzone cząstki powinny być usunięte przez spryskanie bądź przepłukanie oraz przemyte poprzez zassanie wody w kierunku przeciwnym do procesu filtracji. Spieki zabrudzone kurzem i innymi zanieczyszczeniami, podczas filtracji gazu, powinny być najpierw umyte w ciepłym roztworze detergentu, a następnie przedmuchane powietrzem od czystej strony filtru. W ten sposób tworząca się piana przenosi cząstki stałe na powierzchnię spieku, gdzie mogą być usunięte wodą.

Czyszczenie chemiczne
Jeżeli po mechanicznym czyszczeniu niektóre pory nadal pozostają zatkane lub chcemy mieć pewność, że w porach nie pozostały żadne zanieczyszczenia z poprzedniej filtracji, niezbędne jest czyszczenie chemiczne. Wybór odpowiedniego odczynnika zależy od rodzaju zanieczyszczenia, na przykład:

Czyszczenie chemiczne

Szklane materiały laboratoryjne mogą być czyszczone ręcznie bądź mechanicznie w zmywarce laboratoryjnej, z zastosowaniem szerokiej gamy środków czyszczących i dezynfekujących. W celu zwiększenia trwałości produktów szklanych zaleca się czyszczenie bezpośrednio po użyciu w niskiej temperaturze, przez krótki okres czasu, stosując niskoalkaliczne detergenty.
Przyrządy, które miały kontakt z czynnikami infekcyjnymi, powinny być najpierw czyszczone, a następne poddane sterylizacji parą wodną bądź gorącym powietrzem. Zastosowanie się do wymienionych zaleceń zapobiegnie powstawaniu trwałych zanieczyszczeń i uszkodzeń powierzchni szkła.

Czyszczenie ręczne
Standardowo do ręcznego czyszczenia stosuje się ścierki i gąbki nasączone środkiem czyszczącym. Korzystanie z szorstkich materiałów oraz ostrych środków myjących może spowodować uszkodzenie powierzchni szkła. W przypadku kąpieli zanurzeniowej szkło laboratoryjne należy moczyć nie dłużej niż 30 min. w temp. pokojowej, następnie przemyć wodą wodociągową, a na koniec przepłukać wodą destylowaną. Zwiększony czas kąpieli możliwy tylko w przypadku ciężko usuwalnych zanieczyszczeń. Należy również unikać dłuższego kontaktu produktów szklanych z mediami alkalicznymi powyżej 70 °C ze względu na ryzyko uszkodzenia nadruków.

Czyszczenie mechaniczne
Czyszczenie szkła laboratoryjnego w zmywarce jest z pewnością nie tylko bardziej ergonomiczne, ale również mniej niekorzystnie oddziaływujące na powierzchnię szkła. Dysze aparatu natryskują szkło środkiem czyszczącym jedynie podczas krótkiego cyklu pracy.

Czyszczenie szkła laboratoryjnego

Sterylizacja
Sprzęt laboratoryjny mający kontakt z czynnikami infekcyjnymi powinien zostać poddany procesowi sterylizacji parowej po wstępnym wyczyszczeniu środkami myjącymi.
Sterylizacja parowa – proces niszczenia/nieodwracalnej dezaktywacji wszystkich form mikroorganizmów (DIN 58 900, Pt. 1,1986) – przebiega w atmosferze nasyconej pary wodnej w temp. 120 °C i pod ciśnieniem 2 bar (DIN 58 946, Pt. 1, 1987). Minimalny efektywny czas wyjaławiania (czas niszczenia + czynnik bezpieczeństwa) wg DIN 58 946, Pt. 2, to 20 min. w temperaturze 121 °C.
Wskazówki dotyczące postępowania w procesie sterylizacji:
- przed procesem szkło należy wyczyścić metodami opisanymi powyżej, inaczej istnieje ryzyko częściowego zniszczenia mikroorganizmów i trwałego uszkodzenia powierzchni szkła w warunkach wysokiej temperatury,
- w celu uniknięcia przyrostu ciśnienia, sterylizować wyłącznie otwarte naczynia,
- zapewnić kontakt nasyconej pary wodnej z każdą zanieczyszczoną powierzchnią.

Oprócz znormalizowanej procedury istnieje możliwość zastosowania indywidualnej metody sterylizacyjnej np. wysokiej temperatury – dotyczy to wyłącznie produktów wykonanych ze szkła DURAN®.
Podczas procesu sterylizacji należy unikać przekroczenia maksymalnej temperatury pracy dla części wykonanych z tworzywa, szczególnie nakrętek w butlach laboratoryjnych.