Pompka wodna, rozdzielacz i wkraplacz
Pompka wodna
Pompki wodne służą do zmniejszania ciśnienia. Znajdują zastosowanie przy sączeniu i przy destylacji pod zmniejszonym ciśnieniem. Pompkę łączy się z kranem wodociągowym za pośrednictwem kawałka grubościennej, gumowej rurki. Rurkę tę przywiązuje się mocno do kranu i do pompki (kran powinien posiadać specjalną nasadkę pozwalającą na nakładanie na niego węży gumowych).
Boczny koniec pompki łączy się z grubościenną, gumową rurką o nieco mniejszej średnicy z naczyniem, w którym będzie się zmniejszać ciśnienie. Podciśnienie reguluje się przez odpowiednie odkręcenie ściskacza lub kurka kolby zabezpieczającej.
Rozdzielacz i wkraplacz
Rozdzielacze i wkraplacze służą do rozdzielania nie mieszających się ze sobą cieczy, do ekstrakcji oraz do dawkowania cieczy do naczynia reakcyjnego. Posiadają rozszerzenie kształtu cylindrycznego, kulistego lub stożkowatego, zamknięte są od góry doszlifowanym, szklanym korkiem i połączone szklanym kurkiem z rurką odprowadzającą. W korku znajduje się zwykle otwór do wyrównywania ciśnienia.
Rurka odprowadzająca może być krótka lub długa, prosta lub odpowiednio wygięta. Kurek może być umieszczony bezpośrednio pod zbiornikiem lub na końcu rurki. Na wkraplaczach cylindrycznego kształtu spotyka się niekiedy podziałkę. W laboratoriach chemicznych używa się wkraplaczy o pojemności 50-2000 ml. Korek i kurek powinny być przed użyciem posmarowane cienką warstwą wazeliny lub specjalnego smaru. Przy smarowaniu należy zwracać uwagę na to, by nie zatkać otworu w korku i kanału kurka.
Wkraplacz umieszcza się w szyjce naczynia, do którego będzie się wprowadzać ciecz, za pomocą gumowego korka lub umieszcza się go w specjalnym, metalowym kółku. Należy przy tym pamiętać o zabezpieczeniu ujścia dla wypchanego przez ciecz powietrza. Wkraplacz napełnia się cieczą za pomocą zwykłego lejka. Szybkość wypływu cieczy reguluje się przez odpowiednie ustawienie kurka. Podczas wylewania cieczy z wkraplacza korek powinien być z niego wyjęty bądź otwór znajdujący się w korku powinien pokrywać sięz otworem w kołnieczu, tak aby w miarę wypływania cieczy wychodziło do niego powietrze.
Rozdzielacz napełnia się podobnie jak wkraplacz. Najpierw wprowadza się do niego roztwór, z którego za pomocą odpowiedniego rozpuszczalnika będzie się ekstrahować jego składnik, a następnie – korzystając z tego samego lejka – rozpuszczalnik. Ilość rozpuszczalnika powinna wynosić 1/2 do 3/4 objętności roztworu. Następnie rozdzielacz zamyka się i zawartość jego kilkakrotnie dobrze wstrząsa.
Rozdzielacz wygodnie jest trzymać przy wstrząsaniu kurkiem do góry, za pomocą którego, otwierając go od czasu do czasu, wyrównuje się ciśnienie. Kurek i korek należy przy tym dobrze przytrzymywać. Następnie rozdzielacz wstawia się do pierścienia umieszczonego w statywie i odczekuje do utworzenia się wyraźniej granicy rozdziału między cieczami, jakie się w nich znajdują (nie powinno być na niej pęcherzyków). Pod rozdzielacz podstawia się odpowiednie naczynie, wyjmuje korek i ostrożnie odkręca kurek tak, by ciecz stanowiąca dolną warstwę wyciekła z niego cienkim strumieniem.
W miarę opuszczania się cieczy o mniejszej gęstości należy zmniejszyć szybkość jej wypływu. Gdy dojdzie ona do kurka, zamyka się go, odczeka 102 minuty i poruszając kurkiem bardzo ostrożnie wypuszcza się z rozdzielacza resztę dolnej warstwy. Po zmianie odbieralnika zamyka się kurek i wylewa pozostałą w rozdzielaczu ciecz przez górny otwór. Bezpośrednio po zakończeniu pracy rozdzielacz starannie myje się i suszy. Korek i kurek przekłada się cienką bibułą lub papierem.
