Lejek

Lejek stosuje się do nalewania i przelewania cieczy oraz sączenia. W zależności od przeznaczenia różnią się długością i szerokością rurki odprowadzającej oraz średnicą podstawy stożka. W pracach preparatywnych, gdy chodzi o sączenie gorących, nasyconych roztworów, stosuje się lejki z krótką i szeroką szyjką, do celów analitycznych używa się najczęściej lejków z długą rurką. Do szybkiego sączenia stosuje się lejki, które w dolnej części stożka mają wgłębienia poprzedzielane żeberkami.

Nie należy wkładać lejka bezpośrednio do naczynia, do którego nalewa się czy sączy ciecz. Umieszcza się go w statywie lub kółku tak, by uniemożliwić ujście wypychanego przez ciecz powietrza. Nie należy lejka wypełniać cieczą całkowicie. Odległość między jego brzegiem a powierzchnią cieczy powinna wynosić co najmniej 10 mm. Wymiary lejków wahają się od kilku do kilkudziesięciu centymetrów górnej średnicy.

Lejek sitkowy (Buchnera) posiada dziurkowane dno, na które nakłada się krążek bibuły o średnicy nieco mniejszej niż średnica dna lejka. Za pomocą gumowego korka umieszcza się go w szyjce kolby próżniowej. Lejki sitkowe bywają różnych rozmiarów.

Lejek z płytką ze spiekanego szkła umożliwia sączenie bez stosowania bibuły. Osad zatrzymuje się na wtopionej w lejek płytce z porowatego szkła otrzymanego przez stopienie proszku szklanego o odpowiedniej ziarnistości. Lejki takie są bardziej kosztowne od sitowych. Stosuje się je do sączenia cieczy działających żrąco na bibułę, np. stężonych kwasów i zasad. Rodzaje i znakowanie porowatych płytek zostaną omówione przy opisywaniu tygli z filtrem ze spiekanego szkła.

Do sączenia umieszcza się je, podobnie jak lejki sitowe, za pomocą korków gumowych w szyjce kolby próżniowej.

Tygiel z dnem ze spiekanego szkła

Tygle te stosuje się przede wszystkim do celów analitycznych. Posiadają one porowate dno wykonane tak, jak w opisanych wyżej lejkach. Wielkość porów, wielkość tygla i jego pochodzenie określają znaki wytrawione na jego ściance. Np. tygiel ze znakami 2 G 4 ma średnicę 2,5 cm, pojemność ok. 30 ml i przeznaczony jest do odsączania osadów drobnoziarnistych. Do odsączenia osadów gruboziarnistych używa się tygli oznaczonych G 3. Literą G są znakowane powszechnie stosowane tygle szklane firmy Schott z Jeny (tygle kwarcowe znakowane są literą B).

W celu sączenia umieszcza się tygiel za pomocą tzw. tuplipana i pierścienia gumowego w szyjce kolby próżniowej. Kolbę tę łączy się z kolbą zabezpieczającą; w szyjce kolby zabezpieczającej umieszcza się w gumowym korku rurkę szklaną z nałożoną na nią rurką gumową ze ściskaczem, służącą do regulowania podciśnienia bez regulowania szybkości przepływu wody w pompie próżniowej, z którą kolba ta jest połączona. W celu odsączenia osadu wlewa się do tygla roztwór sączony, odkręca kran pompy wodnej i za pomocą ściskacza reguluje podciśnienie w obu kolbach. Ciecz dolewa się do tygla tak, by jego dno przed ukończeniem sączenia nie zostało odkryte. Podobnie wykonuje się przemywanie odsączonego osadu; ciecz przemywającą nalewa się do tygla po odkręceniu ściskacza w kolbie zabezpieczającej. Po odsączeniu osad razem z tyglem suszy się w suszarce.

Należy pamiętać o tym, że lejki i tygle z dnem porowatym oczyszcza się bezpośrednio po użyciu. Osad bardzo ostrożnie wyskrobuje się z nich łopatką, po czym przemywa się porowatą płytkę rozpuszczalnikiem, w którym się on rozpuszcza. Najczęściej stosuje się wodę, rozcieńczone lub stężone kwasy, zasady, mieszaninę chromową oraz, dla substancji organicznych, rozpuszczalniki organiczne, np. alkohol, benzen itp.

Komentowanie wyłączone.